poniedziałek, 29 lipca 2013

Własne uprawy herbaty

Do XIXw herbatę importowano wyłącznie z Chin. Pierwsze pomysły na stworzenie własnych plantacji herbaty w Indiach narodziły się w 1774 roku. W cztery lata później Joseph Bank zaproponował próbę uprawy herbaty w pobliżu Kalkuty. Zasugerował także możliwość wykupienia sadzonek od Chińczyków oraz dowiedzenia się od nich w jaki sposób należy herbatę uprawiać.

Assam
Następnie w 1823 roku Robert Bruce obwieścił, że widział krzewy herbaciane w okolicach Rangpur- stolicy Assamu, który w tym czasie znajdował się pod okupacją Birmy co zaowocowało wojną z tym krajem. Od roku 1836 importowane z Chin sadzonki rozmnażano w ogrodzie botanicznym w Kalkucie, a następnie wysyłano w rejony Assam, Dhera Dun, Kumaon i Nilgiri. Pierwsze próbki herbaty z brytyjskich plantacji dotarły do Kalkuty w 1836. Po tym jak otrzymały tam dobre rekomendacje zostały wysłane do Londynu w 1838, gdzie zostały wystawione na aukcję 10 stycznia tego samego roku. Jest to ważny moment w historii herbaty, który pozwolił docenić odmianę hodowaną w Assam.
Po tym wydarzeniu próbowano uprawy również w innych zakątkach świata, z czego do dnia dzisiejszego przetrwały głównie plantacje w Dooar, Terai, Nilgiri i słynnym Darjeeling.

Darjeeling
Historia odmiany Darjeeling zaczęła się około 150 lat temu kiedy to zasadzono eksperymentalnie krzewy herbaciane w Beechwood. Okazało się to całkiem dobrym przedsięwzięciem, ponieważ zdecydowano się uprawiać je w tym rejonie na szerszą skalę w 1847 roku. W 1870 w Darjeeeling było już 56 plantacji herbaty produkujących łącznie około 71 000 kilogramów suszu.
Początkowo uprawiano w Darjeeling odmianę "Thea chinensia". Dopiero w XXw zaczęto ją krzyżować z odkrytą w 1828 w Assam "Thea assamica" by doprowadzic tą odmianę do takiej postaci w jakiej znamy ją dziś.
  

Ceylon
W XIXw na Cejlonie eksperymentowano z uprawą kawy. Jednakże te uprawy zostały doszczętnie zniszczone przez grzybicę. Gdy James Taylor, młody Szkot zaproponował, aby zamiast kawy spróbować tam uprawy herbaty, został wyśmiany.On się jednak nie poddał i być może to właśnie dzięki niemu mamy teraz smaczne cejlońskie herbaty. Długo eksperymentował z rozmaitymi krzyżówkami w większości przywiezionymi z Kalkuty. Od czasu gdy Taylor posadził pierwszy krzew na Cejlonie powstały trzy główne rejony uprawy: Uva po wschodniej stronie wyspy oraz Dimbula i Dickoya po zachodniej. W chwili obecnej Cejlon jest drugim po Indiach światowym eksporterem herbaty.

Gdzie próbowano uprawiać herbatę
  • Indie (1834)
  • Jawa (1838)
  • Tajwan (około 1870)
  • Gujana
  • Egipt
  • Sycylia
  • Martynika

Cha-no-yu

Cha-no-yu, japońska ceremonia herbaty, która wywarła tak wielki wpływ na całą kulturę tego kraju, zagościła w nim dzięki mnichom Zen, którzy łączyli ją z ideałami buddyjskiej filozofii. Ogromne znaczenie mają nie tylko wygląd pomieszczenia,w którym ma ona miejsce, ceramika i inne akcesoria lecz również odpowiednie zachowanie wszystkich uczestników.
Istnieją także specjalne budynki służące tylko i wyłącznie do odprawiania ceremonii herbaty zwane "Sukiya". Są to małe domki pokryte słomą, z reguły usytuowane w zacisznym kącie japońskiego ogrodu. Jest on bardzo skromnie urządzony - znajdują się tam tylko rzeczy absolutnie niezbędne.
Początkowo goście gromadzeni są w osobnym pomieszczeniu zwanym "Yoritsuki". W tym czasie gospodarz ("dora") przygotowuje początek ceremonii. Następnie gości zaprasza się na drobną przekąskę ("kaiseki"), po czym następuje przerwa ("nakadashi"). Po tej przerwie rozpoczyna się właściwa ceremonia. Matchę ubija się w miseczkach specjalną bambusową trzepaczką, aż do momentu gdy piana osiągnie odpowiednią wysokość. Rozpoczynając od gospodarza miseczka wędruje od gościa do gościa. Ostatnia osoba w tym łańcuszku jest jednak nie mniej ważna jak pierwsza - jej zadaniem jest dokładne oczyszczenie i osuszenie zarówno miseczki jak i pozostałych narzędzi. Ta osoba nazywana jest "tsume".

Jednym z pierwszych wyczerpujących opisów tej ceremonii jest ten napisany prawdopodobnie przez irlandzko-greckiego dziennikarza i historyka Lafcadio Hearn'a. Był on jednym z nielicznych w swojej epoce europejczyków, którym udało się uzyskać japońskie obywatelstwo. Opierając się na osobistych obserwacjach pisze, że Cha-no-yu jest sztuką, której prawidłowe wykonanie wymaga wielu lat ćwiczeń. Tam liczy się każdy, najdrobniejszy nawet detal- herbatę należy podać w jak najbardzej wyrafinowany i uprzejmy sposób.